Noé Soulier

“The thread of tradition is broken,
and we have to read its authors as though
no one had ever read them before.”

Hannah Arendt, Between Past and Future

De solo Kingdom of Shades is een poging om de erfenis van het ballet op een andere manier te benaderen. Noé Soulier verstoort de interne organisatie van het balletvocabularium door specifieke balletpassen te selecteren en te isoleren, door bestaande sequenties opnieuw te mixen tot absurd heterogene frases. Een eigenzinnige analyse van de grondslagen van de hedendaagse dans.

In Corps de ballet zet Noé Soulier het vocabularium in van het klassiek ballet om de innerlijke organisatie ervan bloot te leggen. In deze groepschoreografie voor de dansers van het Ballet de Lorraine confronteert hij uiteenlopende benaderingen van het ballet, waardoor onze traditionele verwachtingen bij dit genre bevraagd worden. Wat zich meestal op de achtergrond voltrekt wordt bevreemdend tastbaar: de manier waarop de dansers de beweging benaderen, de intimiteit van een pas de deux, de opeenvolging van stappen tussen twee posities. Op de grens tussen de betekenisvolle gestiek van de ballet-mime en de abstracte choreografie van het ballet ontstaat zo een nieuwe inkijk op de oorsprong van de hedendaagse Europese dans.

In deze lecture-performance onderzoekt Noé Soulier hoe beweging over zichzelf kan gaan in plaats van naar een extern iets te verwijzen. Hij reproduceert daarvoor sequenties van de Improvisation Technologies van William Forsythe. In deze korte videofragmenten demonstreert Forsythe zijn methode om bewegingen te creëren. De bewegingen die hij daarbij maakt, zijn geen deel van de choreografie, ze zijn een commentaar erop, ze ontstaan wanneer hij uitlegt hoe hij tot beweging komt. Door ze als dansmateriaal te gebruiken verleent Soulier ze een andere status: wat gebeurt er wanneer de uiteenzetting over beweging zelf dansmateriaal wordt? Beweging en discours worden elkaars contrapunt – soms bijna harmonisch, dan meer dissonant – en belichten de relatie tussen intentie, handeling en betekenis.

De voorstelling ging in première in 2013 tijdens het Festival d’Automne in Parijs.

Signe Blanc is een vervolg op het onderzoek dat Noé Soulier voerde in The Kingdom of Shades over het vocabularium van het mime ballet. In de solo voert een danser een reeks bewegingen uit die letterlijk verwijzen naar de buitenwereld. De relatie tussen de beweging en datgene waarnaar ze verwijst is een soort van symbolisch register. De danser begint echter naderhand de band tussen lichaamstaal en gesproken taal te ondergraven door handelingen aan te kondigen die niet overeenstemmen met de uitgevoerde gestes. Net als in From Another Land, verkent Noé Soulier in Signe Blanc het polyfoon potentieel van de pantomime door stem en gebaren te vermengen. Zo componeert hij een nieuw landschap van tekens.

Nadat hij in 2010 de eerste prijs won bij het concours Danse Elargie, kreeg Noé Soulier de opdracht om aan de slag te gaan met vier dansers van het Franse Ballet du Rhin. Noé vertrekt daarbij van de balletpantomime, waarbij het verhaal dat in het stuk centraal staat helemaal wordt uitgebeeld door de dansers zelf. Als bewegingstaal vergaand beïnvloed door de logica van het gesproken woord, geldt pantomime vandaag als één van de meest ouderwets aandoende aspecten van het ballet. Toch biedt net die spanning tussen beweging en taal, tussen conventie en imitatie, de mogelijkheid om het proces te thematiseren waarmee we betekenis toekennen aan de wereld rondom ons. Door de geijkte codes van de pantomime minimaal te verstoren worden lichamen in D’un pays lointain bron van meerduidige betekenissen die elkaar aanvullen, tegenspreken of zelfs beïnvloeden. Als een fysieke polyfonie plaatst D’un pays lointain betekenis niet langer in de boodschap zelf, maar in de ruimte tussen de mededelingen, en tussen het zichtbare en hoorbare.

In Idéographie verenigt Noé Soulier zijn fascinatie voor dans, filosofie en compositie. In een choreografie van uiteenlopende theoretische denkkaders met behulp van strategieën eigen aan performance, muziek en cinema, nodigt hij het publiek uit tot een gedachte-experiment dat is opgebouwd rond uiteenlopende invalshoeken op eenzelfde situatie. Verre van de verdediging van één stelling leidt het resultaat tot een polyfonie van gedachten die dansen en denken in elkaars verlengde plaatst. Het maakt van Idéographie een uitgelezen gelegenheid om canoniek filosofisch discours te herontdekken via de live ervaring van een constructie die steeds in de maak is.

In Little Perceptions werkt Noé Soulier met bewegingen die geconstrueerd worden aan de hand van doelen, en niet aan de hand van visuele kwaliteiten. Daarbij is elke beweging verschillend, maar zijn de verschillen niet groot genoeg om ze als singuliere bewegingen te isoleren. Net zoals een golf is opgebouwd uit verschillende golven, en de zee toch een bron van beweeglijke stilstand blijft, zit er geen echte evolutie of ontwikkeling in Little Perceptions. Zo wordt je waarneming bevraagd op een heel uitgepuurd niveau: Wat kan je zien? Wat kan je onderscheiden? Wat kan je interpreteren en wat kan je herinneren in een stroom van beweging die amper in aparte onderdelen te lezen valt?

In juni 2010 won Noé Soulier met Little Perceptions de eerste prijs van het Danse Elargie-concours, georganiseerd door Théâtre de la Ville (Parijs) en Le Musée de la Danse (Rennes). In 2012 won de voorstelling de tweede prijs in de wedstrijd voor hedendaagse dans Reconnaissance.