Karl Van Welden
wpZimmer resident in 2018
In 2006 initieerde Karl Van Welden onder de noemer Verenigde Planeten een cyclus van performatief en beeldend werk, gebaseerd op de menselijke aanwezigheid in het universum. Hoe verhoudt de kleine mens zich tegenover de grootsheid van het heelal? Met de planeten uit ons zonnestelsel als ankerpunt, zoekt Van Welden beeldende antwoorden op die hamvraag, met een grote voorliefde voor verstilde beweging en architecturale vorm.
Als atmosferische achtergrond representeert elke planeet een andere projectreeks. Eenzelfde planeet kan verschillende gedaantes aannemen en het onderzoek stopt niet bij het eerste publieke moment. In iedere projectreeks wordt eenzelfde thematiek en vorm verder uitgediept. Niet-alledaagse locaties vervullen vaak een belangrijke rol als actieve medespeler én inspiratiebron.
In navolging van MERCURIUS in 2008 en PLUTO in 2009 volgde in 2011 SATURN, een reeks site-specifieke performance-installaties rond thema’s als ruimtelijkheid, afstand, intimiteit, oneindigheid, controle en macht in relatie tot het hedendaagse landschap. Steeds biedt een panoptische opstelling uitzicht op de weidse omgeving.
In 2015 ging MARS II in première. De MARS-reeks spitst zich toe op de menselijke weerstand tegen grote fysieke krachten. Een eerste luik van deze reeks bestond uit het videowerk IMAGES FOR MARS I, waarin twee militairen langzaam naar elkaar toe buigen, de voeten in een laag beton. Voor het nieuwe en tweede luik vertrekt Van Welden vanuit het catastrofedenken. Hij onderzoekt de impact van asregen op de muziek en performance van pianist Frederik Croene. Op dit thema werk hij verder in het slot van deze reeks IMAGES FOR MARS II, een levensgroot videowerk waarbij de drieledige structuur (voor, tijdens en na de ramp) zich langzaam ontwikkelt.
Het andere werk is kleiner van opzet, maar behandelt min of meer dezelfde thematische benadering als het performatieve werk. Het bestaat uit tekeningen, schilderijen, installaties, interventies, video en driedimensionale werken, die kunnen dienen als reflecties, voorstudies, maar net zo goed autonoom kunnen bestaan of kunnen worden gecombineerd tot één werk. Of het nu geluid of beeld is met deze werken onderzoekt Karl Van Welden ook meerdere lagen, balancerend tussen autonome poëtica en subtiele verwijzingen naar sociale of politieke thema’s. A Fall presenteert een rampscenario voor één object. Een zelfgemaakte vinylplaat draait op een platenspeler in een afgesloten ruimte. Langzaam daalt een asregen neer. Geleidelijk wordt het beeld donkergrijs, tot muziek en beweging stokken. Wat rest is een broos, functieloos object in een monochroom landschap. De installatie Column vervolgt deze verkenning van vulkanen en de gevolgen van een uitbarsting. Een houten structuur opgehangen in de lucht trilt als gevolg van verschillende laagfrequente geluidsgolven, het produceren van een kolom van as. Elke editie van de installatie maakt gebruik van zelf gecomponeerde geluiden, ter ere van een specifieke uitbarsting. In een interventie- en videowerk Homo Bulla verschijnt een zeepbel met onregelmatige tussenpozen, zwevend door de openbare ruimte totdat hij barst en in rook opgaat. Een kleine, fragiele en ongrijpbare gebeurtenis dat in het dagelijkse leven een poëtisch beeld oproept.
projects
Column
In de installatie Column vervolgt Karl Van Welden zijn verkenning van vulkanen en de gevolgen van de uitbarsting. Vulkanische activiteit produceert een verscheidenheid aan geluiden. Veel van deze geluiden liggen onder de frequentielimiet van het menselijke gehoor. Van Welden gebruikt de akoestiek van een vulkaan om een kolom van as te produceren. De kolom is gekoppeld aan een echte uitbarsting door een MIDI-compositie voor lage frequenties te maken ter ere van een specifieke uitbarsting. De eerste installatie, gemaakt voor de Sint-Michielskerk van het Sint-Jan Berchmanscollege Brussel, wordt Mt. Saint Helens 1980.
MARS II, the vinyl
MARS II, the vinyl bevat de muziek die werd gecomponeerd voor MARS II, de performance. Karl Van Welden werkt in deze muzikale performance met de impact van een asregen op muziek, en op pianist Frederik Croene die speelt op een geautomatiseerde piano. Op onschuldige wijze beginnen asdeeltjes lichtjes te vallen. Na verloop van tijd daalt de donkere asregen exponentieel op de muzikant en zijn instrument neer, waardoor het beeld en het geluid langzaam maar zeker transformeren. Het is een exploratie van de contrasterende werking tussen de gelukzaligheid van een bepaald moment, het toeslaan van een ramp en wat er overblijft.
MARS II, the vinyl is een editie van 300 kopieën, telkens genummerd en gesigneerd. De eerste 10 exemplaren bevatten The Volcano Prints, een gelimiteerde, genummerde en gesigneerde serie van 3 prints.
Het platenlabel Metaphon focust zich op het ontsluiten van verborgen schatten. Ze maken gebruik van bestaande archieven en onuitgebracht werk van opmerkelijke geluidsartiesten en Belgische componisten. Op vrijdag 16 maart 2018 werd de LP met de muziek van MARS II gereleased in Gouvernement in Gent.
credits
Album concept:
Karl Van Welden
Compositie:
Frederik Croene, Vincent Malstaf en Karl Van Welden
Muziek uitgevoerd door:
Frederik Croene op een automatische piano (1969, Kawai S-500 with QRS)
Opgenomen en gemasterd:
Yannick Willox
Piano technieker:
Svetlo Siarov Svetlozar
Album advies :
Dirk Deblauwe en Timo van Luijk
Grafisch ontwerp:
Dirk Deblauwe
Tekeningen, fotografie en diagrammen:
Karl Van Welden
Voorkant van de cover:
beeld van Christiaan Huygens
Tekst:
Bart Capelle, Frederik Croene, Carine Meulders, Marnix Rummens en Karl Van Welden
Vertalingen:
Jonathan Beaton en Bart Capelle
Geproduceerd door:
Metaphone en wpZimmer
Co-productie:
C-TAKT
Met de ondersteuning van:
Wilde Westen
Dank aan :
Hugo Bergs, Stefan Beyst, Veroniek Claeys, Peter De Goy, Maarten De Vrieze, Joost Fonteyne, Greg Jacobs, Patrick Sterckx, Philine Vanrafelghem and the Royal Observatory of Belgium
IMAGES FOR MARS II
Binnen de cyclus Verenigde Planeten spitst de MARS-reeks zich toe op de menselijke weerstand tegen grote fysieke krachten. De serie ving aan met IMAGES FOR MARS I, een videowerk waarin twee Belgische militairen langzaam naar elkaar toe buigen, de voeten in een laag beton. Het tweede luik in de MARS-reeks vertrekt vanuit het catastrofe-denken. De muzikale performance MARS II onderzoekt de impact van een asregen op muziek en op de pianist die de muziek voortbrengt. In het videowerk IMAGES FOR MARS II onderzoekt de kunstenaar de impact van een ramp op het menselijk lichaam.We zien mensen in een staat van zorgeloosheid, totdat een duistere asregen op hen neerdaalt, waardoor hun idylle verandert in een catastrofe. Of hoe een zaligmakend moment verglijdt tot een beeld van verkoolde lichamen op een stuk verschroeide aarde.
Van Welden liet zich inspireren door beelden van de archeologische vondsten van Pompeii en Herculaneum, die letterlijk tonen welke houdingen de lichamen op het moment van de ramp aannamen. Na de uitbarsting van de Vesuvius, omsloot de as de slachtoffers. Op termijn vergingen de lichamen en werd de as eromheen hard, zo ontstonden er holtes. De Italiaanse archeoloog Giuseppe Fiorelli vulde de holtes met gips, en creëerde zo een heel precies beeld van de slachtoffers van de natuurramp. Ze doen denken aan de Europese middeleeuwse grafkunst. Slapende schoonheden en getormenteerde lichamen die de Eros en de Thanatos van onze relatie met het einde weerspiegelen.
credits
Concept, regie:
Karl Van Welden
Camera:
Tom Callemin
Dramaturgie:
Bart Capelle en Isabelle Stockmans
Performers:
Stefaan Claeys, Siet Raeymaekers en Steve Salambier
Machinerie:
Maarten De Vrieze
Productie:
wpZimmer
Coproductie:
Concertgebouw Brugge, C-TAKT en Workspacebrussels
Met de steun van:
Internationaal Kortfilmfestival Leuven, Scenaristengilde en Eye Lite
IMAGES FOR MARS I
IMAGES FOR MARS I is een videowerk waarin twee militairen langzaam naar elkaar toe buigen, de voeten in een laag beton. Gedurende 24 minuten vallen ze langzaam in elkaar, nauwelijks waarneembaar met het blote oog.
-
© Karl Van Welden
-
© Karl Van Welden
-
© Karl Van Welden
A Fall
In A Fall ensceneert Karl van Welden een rampscenario voor één object. Op een platenspeler in een afgesloten ruimte draait een vinylplaat. Langzaam daalt een asregen neer. Geleidelijk wordt het beeld donkergrijs, tot muziek en beweging stokken. Wat rest is een broos, functieloos object in een monochroom landschap. A Fall ontstond vanuit Van Weldens fascinatie voor vulkanen en de gevolgen van een uitbarsting. De installatie bevraagt onze ambigue verhouding tegenover dreigende rampspoed: ons (on)geloof in catastrofes, onze fascinatie voor verval. Een memento mori.
-
© Paul McGee
-
© Paul McGee
-
© Paul McGee
credits
Concept:
Karl Van Welden
Met medewerking van:
Bart Capelle, Frederik Croene, Maarten De Vrieze, Vincent Malstaf, Hiro Verbist
Productie:
wpZimmer en Karl Van Welden
Coproductie:
Kaaitheater, Vooruit, Workspace Brussels
Residentie:
Hotel Pro Forma (DK)
Homo Bulla
In de interventie en video-diptiek Homo Bulla verschijnt een zeepbel op onregelmatige momenten, zwevend door Venetië en Hong Kong tijdens de Biennale en Art Basel Hong Kong. Een kleine, fragiele en ongrijpbare gebeurtenis roept in dit alledaagse leven een poëtisch beeld op. Wanneer het verdwijnt, blijft enkel nog rook over. Homo bulla is een uitdrukking die voor het eerst werd gebruikt door de Romeinse auteur Marcus Terentius Varro, en werd later onderdeel van de vanitas-traditie. Het symboliseerde de kwetsbaarheid en de vergankelijkheid van het leven.
Homo Bulla was eerder te zien bij mariondecannière galerie (Antwerpen, 2018) en Beyond the Black Box (Amsterdam, 2019).
Haiti o Ayiti
Ayiti, eiland van bergen, waar de Tainos, Arawaks, Marien, Magua, Maguana, Xaragua en vele anderen samenleefden toen christopher columbus in 1492 voet aan wal zette. Zijn komst markeerde het begin van de genocide, het brutale extractivisme van vele gebieden van Abya Yala en de transatlantische slavenhandel van Afrikaanse personen. Meer dan 500 jaar heeft dit europees gedefineerde Amerika stand gehouden. Te midden van de vele en aanhoudende opstanden werd één dansbijeenkomst berucht: een congres, Vodou-ceremonie en oorlogsraad bijeengeroepen door een Afrikaanse priesteres. Deze dansbijeenkomst ontketende uiteindelijk de glorieuze en triomfantelijke Haïtaanse Revolutie in 1791. Tot op vandaag is deze Revolutie nog afwezig in de politieke verbeelding van hen die strijden voor een wereld waar vele werelden een plek hebben.
Cecilia Lisa Eliceche en Leandro Nerefuh willen leren van Haïti met betrekking tot de anti-koloniale weerstand in de vorm van dans en cultivering. Men is niemand zonder de anderen. Samen met vele uitstekende medewerkers maken ze een werk tere ere van Ayiti, zijn rijkdom, zijn dansen en zijn goddelijke inwoners. Een eerbetoon aan het eiland in de vorm van een dansgedicht, dat in de diepe wateren van het Caraïbisch gebied duikt. Abismus invocatia Abismus.
credits
Het oproepen en choreografie:
Cecilia Lisa Eliceche
Milieuprogrammatie en secretariaat:
Leandro Nerefuh
Dans:
Cecilia Lisa Eliceche, Estelle Foli Adjo, Luciana Barauna
Bewegingstraining en advies voor Yanvalou:
Dieufel Lamisere en Estelle Foli Adjo
Bewegingstraining en advies voor Oxumare en Ewa:
Nancy de Souza (Cici) en Luciana Barauna
Geluid:
Cecilia Lisa Eliceche en Leandro Nerefuh in samenwerking met Clarins da Bahia, Ton Tonceles (Irmãos no Coro)
Introductie tot de Haïtiaanse drums:
James Savoy
Tekstcorrectie en advies:
Jean-Daniel Lafontant en Nancy de Souza (Cici)
Kostuums en attributen:
Leandro Nerefuh, Dubréus Lhérisson, Camila Rossi Kennerley
Productie:
wpZimmer with Cecilia Lisa Eliceche, Leandro Nerefuh, Abentumba
Coproductie:
C-TAKT (Neerpelt), Kunstencentrum Vooruit (Gent), STUK, De Brakke Grond (Amsterdam), Kunstenwerkplaats Pianofabriek (Brussel), Workspacebrussels (Brussel), Sala do Coro do Teatro Castro Alves
Artiest in residentie:
Haïti Dansco (Cap-Haitien, Haïti), Teatro Vila Vehla (Salvador, Bahia), Ilê Pierre Fatumbi Verger (Salvador, Bahia)
Met de steun van :
de Vlaamse Gemeenschap
Dank aan:
de vrienden van de slangen - Tumba Junsara, Paulo França, Moises Lino e Silva, Arthur Seabra (fotografie), Thales de Azevedo, Som Peba, Camila Rossi Kennerley, Yan Britto, Junior Oliveira, Helga Baert, Carine Meulders, Tarek Halaby, Gloria Wekker, Quinsy Gario, Mathieu Charles, Rose-Myrtha Vercammen.
Alle beelden zijn onder de licentie van :
Libidiunga Commons
MARS II
MARS II is een poëtisch relaas over de impact van catastrofes. Ecologische rampen, economische crisissen en terroristische aanvallen lijken ons tegenwoordig voortdurend boven het hoofd te hangen. De hedendaagse westerse samenleving wordt wel eens omschreven als een ‘risicomaatschappij’: volkomen in de ban van gevaar, organiseert ze zich in grote mate om risico’s te voorkomen. Hebben we als mensheid nood aan dergelijke verhalen, zoals een kind geniet van een griezelig sprookje? Onze focus op een bepaalde dreiging activeert ons immers ook: de angst voor een mogelijke ramp maakt ons gedreven om die met alle middelen af te wenden. In die zin is elk apocalyptisch scenario, hoe waarschijnlijk of onwaarschijnlijk ook, een soort seculier ‘memento mori’ – een herinnering aan onze sterfelijkheid.
Karl Van Welden werkt in deze performance met de impact van een asregen op de muziek en performance van pianist Frederik Croene. Op onschuldige wijze beginnen asdeeltjes lichtjes te vallen. Na verloop van tijd daalt de donkere asregen exponentieel op de muzikant en zijn instrument neer, waardoor het beeld en het geluid langzaam maar zeker transformeren.
MARS II maakt deel uit van een ruimere MARS-reeks. Die spitst zich toe op de menselijke weerstand tegen grote fysieke krachten. Een eerste luik van deze reeks bestond uit het videowerk IMAGES FOR MARS I, waarin twee militairen langzaam naar elkaar toe buigen, de voeten in een laag beton.
-
© Karl Van Welden
-
© Karl Van Welden
-
© Karl Van Welden
-
© Karl Van Welden
-
© Karl Van Welden
-
© Karl Van Welden
credits
Concept, regie, sound, compositie:
Karl Van Welden
Dramaturgie:
Bart Capelle
Sound, compositie, pianist:
Frederik Croene
Sound, compositie, sound engineer:
Vincent Malstaf
Machinerie en realisatie:
Maarten De Vrieze
Lichtontwerp:
Jelle Moerman, Reynaldo Ramperssad
Productie:
wpZimmer (Antwerpen)
Coproductie:
Vooruit (Gent), Gessnerallee (Zürich), Uzès Danse (Uzès), Le Vivat (Armentières), IN SITU / TAKT Dommelhof (Neerpelt), La Strada (Graz), METROPOLIS (Kopenhagen)
Met de steun van:
De Vlaamse Overheid, LOD muziektheater (Gent)
Met dank aan:
Piano's Maene
SATURN
SATURN is een reeks van performance-installaties die zich toespitst op het hedendaagse landschap. Thema’s als ruimtelijkheid, afstand, intimiteit, oneindigheid, controle en macht worden uitgediept in zorgvuldig gecomponeerde panorama’s op de weidse omgeving. Een cirkel van acht monolithisch ogende observatiepunten biedt de toeschouwer vanop een heuveltop of dak een panoptisch uitzicht op zijn leefwereld. Een lens zoomt in op details in het tableau en gidst de blik naar geïsoleerde figuren in de verte. In een atmosfeer van melancholie en vage dreiging trachten ze zich via kleine handelingen in te schrijven in de wereld. Begeleid door een individuele soundtrack schept de bezoeker in de bevreemdende verhouding van afstand en intimiteit zijn eigen tijd. En creëert hij al kijkend een dieptezicht op het landschap, als bemiddelaar tussen handelingen op mensenmaat en hun kosmische dimensies.
Als in situ-installatie verhoudt SATURN zich tot verschillende omgevingen. SATURN I – Landscape exploreert de beeldkracht van het natuurlandschap en wordt parallell ontwikkeld met SATURN II – Cityscape, een installatie die het stadslandschap belicht. SATURN III – Townscape ten slotte focust op het overgangsgebied tussen beide, waar gecultiveerde natuur en verspreide bebouwing elkaar wederzijds bepalen.
-
© Maarten De Vrieze
-
© Maarten De Vrieze
-
© Maarten De Vrieze
-
© Maarten De Vrieze
-
© Maarten De Vrieze
-
© Maarten De Vrieze
-
© Maarten De Vrieze
-
© Maarten De Vrieze
-
© Maarten De Vrieze
-
© Maarten De Vrieze
-
© Maarten De Vrieze
-
© Maarten De Vrieze
-
© Maarten De Vrieze
-
© Maarten De Vrieze
credits
Concept, regie, sound:
Karl Van Welden
Dramaturgie:
Bart Capelle
Performers:
tefaan Claeys, Sarah Eisa, Siet Raeymaekers, Kevin Trappeniers, Michael Helland, Zoltan Vakulya, Fran Verstegen
Sound:
Yannick Franck
Assistentie, fotografie, technische coördinatie:
Maarten De Vrieze
Technisch advies:
Vincent Malstaf
Productie:
wpZimmer, Verenigde Planeten
Coproductie:
Oerol (NL), Vooruit (BE)
Met de steun van:
PACT Zollverein (DE), Stad Gent (BE), de Vlaamse Overheid